21-10-2014 — 

Verdienen homo’s gelijke rechten? De buitengewone synode van de Rooms-katholieke kerk is er nog niet klaar voor, en in verschillende buitenlanden kunnen homo’s nog steeds niet uit de kast komen. In Nederland hebben homoseksuelen minder lang dezelfde rechten dan u misschien zou verwachten. De inzending van het Gemeentearchief Schiedam voor de landelijke verkiezing voor (archief)Stuk van het Jaar laat dit zien.

wk43_1.jpg

De Schiedamse inzending is de getuigenis van Jilles Bruggeman, de laatste in Schiedam ter dood veroordeelde. Hij kreeg de doodstraf, omdat hij had bekend vanaf zijn vijftiende ‘de afschuwelijke zonde van sodomie’ te hebben bedreven. Dit had niet bekend hoeven worden als hij niet gechanteerd werd, waarna de chantagebrieven ook nog eens in handen kwamen van de schout (de officier van justitie).

In de verhoren getuigt hij in detail van zijn ‘overtredingen’. Vanwege de schokkende inhoud bewaarde men de stukken in een aparte proceszak. Zijn bekentenis betekende niet dat hij een straf ontliep; de schout eiste de doodstraf en dit vonnis werd voltrokken op woensdag 9 maart 1803. De beul sloeg Jilles, die was vastgebonden aan de galg, net zolang met een zweep  tot hij bezweek. De getuigenis is niet alleen belangrijk voor de geschiedenis van Schiedam, maar ook voor die van homoseksuelen in Nederland. 

Archiefbewaarplaatsen zoals het Gemeentearchief Schiedam zijn een schatkamer voor historisch onderzoek. De online verkiezing voor Stuk van het Jaar toont dit aan tijdens de Maand van de Geschiedenis in oktober. Via de webstek www.stukvanhetjaar.nl is er een online verkiezing waarop archieven hun mooiste of interessantste stuk presenteren. Stemmen kan tot 26 oktober, wanneer ook de winnaar bekend gemaakt wordt. Het landelijk thema dit jaar is ‘Vriend en Vijand’. Het archiefstuk dat het Gemeentearchief Schiedam instuurt, sluit hier mooi bij aan.

Update:

De stemming is 26 oktober afgelopen.